حاج ملا هادي السبزواري
54
شرح المنظومة
حال اتمام ونابودى است . سيل بنيان كن وخانمان برانداز تكنولوژى مدرن ، انسان وحيوان وگياه وفضا ومحيط زيست وهر آنچه بر سر راهش قرار گرفته مىبلعد وبه كأم مرگ فرو مىكشد . انسان درماندهء امروز ، با سلاح تكنولوژى مدرن ، بر سر پيكر نيمه جان ومحتضر طبيعت ايستاده ، وتعزيه خوانى مىكند وبر حيات ومحيط زيست سالم گذشتهء خود حسرت مىخورد . در چنبرهء سياهىها وتباهىها ، طبيعت شناس مسلمان منشور نوراني ورهايى بخش خود را به انسان مأيوس عصر خود ارائه مىدهد تا سرلوحهء راه گشايى باشد براي همهء تاريخ علم ، آن أصول كار ساز وناجى بدين قرارند : 1 - طبيعت ، كتاب تكويني ، آيت الهى وتجلىگاه حكمت بارى تعالى است . به قول آن شاعر نامدار : دل هر ذرّه چو بشكافى * آفتابيش در ميان بيني 2 - طبيعت جزيى از كل نظام هستى است ووابسته به مبدئى الهى ومخلوق أو است . به قول شاعر : « جهان را صاحبي باشد خدا نام » 3 - انسان جانشين خداوند است وطبيعت امانت الهى در دست اوست . 4 - طبيعت خوان نعمت گستردهء الهى است واسراف وتبذير در آن راه ندارد وجايز نيست . 5 - همهء هستى واز جمله طبيعت همراه با انسان تسبيح گوى حقند وبا يكديگر همسو ومهربان وبىكينه وعاشق ومعشوق خويش . وحركت ( انتقالى ووضعي ) ونيروى جاذبه ، همان سريان عشق است نزد حكيم اسلامى . به جهان خرّم از آنم ، كه جهان خرّم ازوست * عاشقم بر همه عالم ، كه همه عالم ازوست 6 - شناخت قوانين طبيعت براي طبيعت شناس الهى درس خدا شناسى وپى بردن به نظم واسرار خلقت وحكمت صنع الهى است نه براي سيطره واستحكام قدرت شيطانى ونه براي اسارت وتسخير طبيعت .